Een uitgeverij als artistiek project *

(... en sociaal experiment)

In het samenspel van een luisterboekcultuur gebaseerd op de kenmerken van de ›mondelinge traditie‹, een boekenprogramma, publieksevenementen en de omgeving van een kunstenaarsgroep, ontwikkelde onomato Verlag zich als voorbeeld van een vorm van overdracht, een open traditie en de kunst van geheugen. Het is dus ook een sociaal experiment op kleine schaal.

Door een luisterboekcultuur die aansluit bij de oudste kwaliteitskenmerken van de ›mondelinge traditie‹ lijkt het mogelijk om stemmen, die bij naam bekend zijn maar zelden ›in gebruik‹, weer waarneembaar te maken en het leven te laten winnen. De sprekers sluiten meer aan bij het beeld van handelaren die door persoonlijke ›herhaling‹ en aanpassing zorgen voor effectieve bemiddeling.

Vanuit het aanvankelijk pure luisterboekprogramma is op basis van dit personage een boekprogramma ontwikkeld. Er ontstond een referentiecontext: lijnen en resonanties in de open vorm van een traditie, in de paradox van de overdraagbaarheid en onvolledigheid van het denken.

Let wel: het is geen programmatische benadering die hier naar voren komt, maar een voorbeeld van een 'overdraagbaarheid', zoals Walter Benjamin karakteriseerde met het oog op Kafka als een verdere ontwikkeling van de traditie in de moderne tijd. “Kafka”, zei Benjamin, “moest de waarheid onthullen om de overdraagbaarheid te redden”.

Opgeven betekent hier niet opgeven, maar benadrukken en naar buiten brengen. De onvermijdelijkheid van het denken is datgene waaraan in de meervoudsvorm van een traditie niet ontkomen kan worden, waaruit zoiets als een ›muzikaliteit‹, de betekenishorizon van wat nu een 'open zee' (Nietzsche) is, zou kunnen groeien. Hannah Arendt beschrijft de vruchtbare paradox van zowel een open als een actieve traditie in een essay over Benjamin:

“Walter Benjamin wist dat een breuk in de traditie en een verlies van gezag onherstelbaar waren en trok daaruit de conclusie om op zoek te gaan naar nieuwe manieren om met het verleden om te gaan. Op deze manier werd hij een meester toen hij ontdekte dat het vermogen om het verleden door te geven was vervangen door citeerbaarheid, en dat gezag werd vervangen door de spookachtige macht om zich geleidelijk in het heden te vestigen. (...) In plaats van de verplichte waarheid kwam wat in zekere zin significant, betekenisvol was; en dit betekende natuurlijk, zoals Benjamin heel goed wist, dat "de consistentie van de waarheid ... verloren is gegaan. (...) 'Waarheid', zegt hij, kort voordat de ongeneeslijke schending van traditie en verlies van gezag in zijn volle bewustzijn drong, 'is geen openbaring die het geheim vernietigt, maar openbaring die er recht aan doet.'"

Een overdraagbaarheid in die zin vereist een ontwerp, vormen, een ›sociale sculptuur‹, of, zoals in dit geval, een publicatiewerk - dat het ›archief‹ tot leven brengt en mensen dichterbij brengt. Met dit in het achterhoofd breidt onomato Verlag zijn assortiment uit.

Een nieuwe vorm van traditie in de moderne tijd

De ontwikkeling van een nieuwe cultuur van traditie is een basismotief van ons publicatiewerk. Met zijn boeken en luisterboeken, het verschijnen van een referentiecontext, een cultuur van voorlezen volgens orale traditie en de omgeving van een kunstenaarsgroep, verschijnt onomato Verlag als een experiment om een ​​nieuwe vorm van overdraagbaarheid te testen. Het is een poging om een ​​herinneringskunst te creëren als een vorm van 'herhaling' die zowel ondersteunend als open is. Het is de passie om in een ›open dialectiek‹ bij te dragen aan een zinvolle verduurzaming van de geest.

Het bleek zo: dat ons werk uiteindelijk gaat over het creëren van betekenis. De spot met een dergelijk motief lijkt begrijpelijk. Denk maar aan het verlangen bijna, dat tot uiting komt in de loopbaan van een term als duurzaamheid: In de versnelling overal valt nog iets te vatten.

In de vorm van een herinneringskunst lijkt het ons mogelijk om langdurige onderstromen te begrijpen, tegenover de gebruikelijke attributies, om een ​​soort "rustige kennis" van de menselijke geest te visualiseren, om het vorige kort te sluiten met het huidige , om voorbereidend werk vast te leggen, opnieuw vorm te geven en tastbaar te maken.

We bouwen voort op persoonlijkheden als Hannah Arendt en Walter Benjamin. Nadat de gezaghebbende tradities zijn overwonnen, wijzen ze erop: "Er zijn nieuwe manieren nodig om met het verleden om te gaan" (Arendt). Essentiële momenten van samenleven, één ethische muzikaliteit over, een overkoepelend gevoel van doel, ja aanmoediging (Holderlin), groeien uit poëtisch geheugen. Benjamin spreekt over de stedelijkheid, Franz Kafka van één nieuwe Kaballa (In de letterlijke zin) Lore). Wittgenstein beschrijft ethiek ook als: transcendentaal, als echo van poëtische perspectieven in relatie tot het onverklaarbare. 

Tradities en momenten uit alle tijden en culturen kunnen worden herinnerd, geanalogiseerd, gerelateerd en gebruikt voor persoonlijke ontwikkeling. "Ons hele bestaan", zegt Musil, "is slechts een analogie." Nooit meer zou een script, a sola scripturaom het zicht te blokkeren. Dit betekent op geen enkele manier het ontkennen van de regionale, familiale en religieuze sferen, maar eerder tot leven brengen door vrije herhaling, referentie en zelfinzicht: "Daarom wordt de meest gevaarlijke goederen, taal, aan mensen gegeven .. zodat ze kunnen getuigen wat ze zijn ..." (Friedrich Holderlin)

'Waar is God gebleven... hebben we de zee gedronken?' Nietzsches bezorgde uitroep is tegelijk de opmaat naar de vrije geest: “... eindelijk lijkt de horizon weer vrij, aangenomen dat het geen licht is, eindelijk mogen onze schepen weer varen, elk risico van de kenner is weer toegelaten ,de zee, de onze De zee is weer open, misschien is er nog nooit zo'n 'open zee' geweest” 4.

In de opname van de oudere die mondelinge traditie - we hebben het ook over een auditieve overlevering - de cultuur van het voorlezen verschijnt in het beeld van de handelaren in mondelinge overlevering. Door een persoonlijke penetratie bij het langdurig omgaan met de inhoud, reproduceren de sprekers de teksten en maken ze zo vaak tastbaar: “Het meest begrijpelijke aan taal is niet het woord zelf, maar toon, kracht, modulatie, snelheid met waarin een reeks woorden wordt gesproken - kortom de muziek achter de woorden, de passie achter deze muziek, de persoon achter deze passie: alles wat niet  kan worden geschreven "5.

De hervatting van een ›geluidstraditie‹ is ook vormend voor de open, meervoudsvorm van iets dat doorgegeven kan worden. De handelaren van de mondelinge traditie waren niet trouw aan het werk. Bij het omgaan met het traditionele voelden ze zich vrij om de verhalen naar hun smaak te herschikken of te schilderen. Van de absoluut individueel, de radicale individualiteit - hier ligt het eeuwigdurende moment van onvolledigheid in een collectieve herinnering, het altijd vrije perspectief in de traditie van wat nooit algemeen kan worden bepaald, maar altijd door elke lezer of luisteraar opnieuw wordt toegegeven of ontkend"6.

Aan de andere kant: afbeeldingen en verhalende patronen, de sfeer en de motivatie van de verhalen zijn gedurende millennia en in alle culturen bewaard gebleven. In deze paradox - of liever: aanvulling van vrijheid en standvastigheid, onvolledigheid en zekerheid, verschijnt de methode van een nieuwe vorm van traditie. Een methode die geworteld is in de poëzie zelf.

Zo probeert een poëtische methodologie van het onbekende, beschreven door Simone Weil, Wittgenstein en Kafka, zichzelf te verzekeren van een reden zonder die vast te stellen. Onverwoestbaar (Kafka), om in aanraking te komen met de ietwat vrolijke paradox van een open zekerheid, in ieder geval om het te onderzoeken, of, in een woord van Michel Foucault, in de zin van een open dialectiekom een ​​positief onbewuste van de alomtegenwoordige kennis te onthullen.

 

Zo ontmoet Kierkegaard in The Love Doing: "Wat in wezen onuitputtelijk is in al zijn rijkdom, is in wezen onbeschrijfelijk, zelfs in zijn kleinste activiteit, juist omdat het in wezen volledig aanwezig is en in wezen niet kan worden beschreven", met Walter Benjamin, "Waarheid is geen openbaring die vernietigt het mysterie, maar openbaring die er recht aan doet '- en vindt ook een overeenkomst in Kafka's complement van zekerheid en de onverklaarbaarheid van het denken:' De legende probeert het onverklaarbare te verklaren; aangezien het voortkomt uit een reden van waarheid, moet het opnieuw eindigen in het onverklaarbare." (W.Benjamin)

In een methodologie en cultuur van universeel-poëtisch denken verschijnt de mogelijkheid van een vrije, kosmopolitische vorm van geruststelling die ook begrijpt hoe religieuze stromingen en gevoelens kunnen worden geïntegreerd in haar relatie tot het onkenbare.

Onomato Verlag is meer een experiment dan een commerciële onderneming in het ontwikkelen van een dergelijke herdenkingskunst; bijna onbedoeld voortgekomen uit een passie voor dingen ... - en nu volgen we met belangstelling wat het voor een ondernemerscultuur kan betekenen om meer vanuit de dingen zelf te beginnen.

Hier, ook in de buurt van de onomatokunstenaarskring, ontstaat een vorm waarin de mentaliteit van economische bedrijvigheid deel uitmaakt van de artistieke expressie. De samenwerking in de verwevenheid van kunstenaarsgroep, familiebedrijf en electieve affiniteiten voor de ontwikkeling van een nieuwe kunst van herinnering en traditie kan in die zin als één sociaal plastic, vind jezelf leuk als een artistiek project begrepen worden.

Zo verstaan ​​we het uitgeven van onze luisterboeken en boeken, nu ook het vormgeven van verbindende vormen zoals in de ›bibliotheek kepos‹, in de zin van een nieuwe, bemoedigende, betekenisvolle - ook rustgevende - traditie.

1  Hannah Arendt: Walter Benjamin, essay, 1968/1971  /  2  De titel van een gedicht van Friedrich Hölderlin  /  3  Friedrich Höllin  /  4  Friedrich Nietzsche, uit: De gelukkige wetenschap  /  5  Friedrich Nietzsche, Van het landgoed  /  6  Franz Kafka, uit een brief aan Felice Bauer  /  7  Franz Kafka, Van de Zürauer Aforismen

Duurzaam hedonisme

Vormende ›relikwieën‹ van de uitgeverij, zoals de eigen productie van de luisterboekverpakking, blijven behouden. Ze vertegenwoordigen nog steeds de overeenkomst tussen motivatie en productiewijze. Het “totaal andere” aspect van de gehele oriëntatie wordt weerspiegeld in het handwerk en de bibliofiele indruk.

De uitgeverij verschijnt ook als een sociaal experiment in de zin van een nieuwe oriëntatie in de motivatie om te werken. Het motief van passie als zinvolle participatie is een echt perspectief. De term 'idealisme' zou het intrinsieke karakter niet volledig weergeven. De krachten die voortkomen uit de verbinding met de dingen zelf en dus ook blijven bestaan, de vervulling van passie en het genieten van een grotere “levensboog” zouden we eerder kunnen omschrijven als een ›duurzaam hedonisme‹. Als test ook ten aanzien van maatschappelijke verandering, waarbij een bevrijding van mechanisch werk wordt ingeluid, maar de daarmee gepaard gaande vrijheid eerder als angst ervaren wordt. 

Het is te hopen dat, naast aandacht voor het gevaar van het verlies van ecologisch levensonderhoud, een besef van het verlies van poëtische bronnen van leven zal ontstaan. Poëtische cultuur is immers niet zomaar een 'bovenbouw', maar essentie en sublieme vorm voor de vorming van zoiets ongrijpbaars als 'muzikaliteit' en de vorming van het hart - en dus substantieel voor een samenleving en mondiale gemeenschap.